5 cách ngăn ngừa màu sắc của figure bị chuyển giao｜Hướng dẫn hoàn chỉnh về kỹ thuật loại bỏ từ nguyên nhân

Bạn đã bao giờ có trải nghiệm khi trưng bày một figure quý giá và màu sắc của trang phục đã chuyển sang các bộ phận da chưa? "Dấu vết của quần tất đen đã dính vào đùi" hay "Màu tóc đã thấm vào mặt" là những vấn đề mà các nhà sưu tập figure thường gặp phải. Đặc biệt, khi màu sắc chuyển giao xảy ra trên những figure có giá trị cao, cú sốc sẽ càng lớn hơn.

Tuy nhiên, nếu có kiến thức và biện pháp thích hợp, hầu hết các trường hợp màu sắc chuyển giao có thể được ngăn chặn. Bài viết này sẽ giải thích một cách toàn diện từ cơ chế xảy ra màu sắc chuyển giao đến các biện pháp phòng ngừa cụ thể, và cả cách loại bỏ trong trường hợp màu sắc chuyển giao xảy ra.

Về phương pháp bảo trì chung cho figure, bạn có thể tham khảo chi tiết trong "Hướng dẫn bảo trì figure hoàn chỉnh｜Giải thích chi tiết từ cách xử lý ố vàng, chuyển giao màu sắc, bụi bẩn đến phương pháp bảo quản", nhưng bài viết này sẽ cung cấp thông tin chuyên biệt về màu sắc chuyển giao.

Màu sắc chuyển giao của figure là gì

Màu sắc chuyển giao là hiện tượng xảy ra ở những phần tiếp xúc giữa các bộ phận của figure, trong đó một loại sắc tố từ một bộ phận sẽ chuyển sang bộ phận khác. Trong nhiều trường hợp, màu sắc sẽ chuyển từ các bộ phận có màu đậm (như trang phục màu đen hoặc xanh đậm, tóc nâu) sang các bộ phận có màu nhạt (như cơ thể màu da, trang phục trắng).

Hiện tượng này đặc biệt dễ xảy ra ở các figure làm từ PVC (polyvinyl clorua), không chỉ ở những figure đã được mở ra và trưng bày mà còn có thể xảy ra ở những figure vẫn còn nguyên vẹn trong bao bì. Khi phát hiện màu sắc chuyển giao, việc xử lý càng sớm càng tốt là rất quan trọng. Nếu để lâu, sắc tố sẽ thấm sâu và việc loại bỏ sẽ trở nên khó khăn.

Các bộ phận và tình huống dễ xảy ra màu sắc chuyển giao

Màu sắc chuyển giao có xu hướng xảy ra ở những bộ phận và tình huống cụ thể. Phần tiếp xúc giữa trang phục và da là nơi xảy ra nhiều nhất. Các bộ phận như quần tất đen, legging, váy, và bốt thường tiếp xúc với đùi hoặc mắt cá chân, dẫn đến việc các bộ phận da bị dính màu đen.

Phần tiếp xúc giữa tóc và mặt cũng là khu vực cần chú ý. Đặc biệt là với các nhân vật có tóc dài, khi tóc mái hoặc tóc bên chạm vào má hoặc cổ, màu sơn của tóc có thể chuyển sang da. Ngoài ra, các bộ phận phụ kiện như mũ hoặc ruy băng cũng có thể gây ra màu sắc chuyển giao khi tiếp xúc với thân figure.

Trong trạng thái cố định ở cùng một tư thế trong thời gian dài, diện tích tiếp xúc giữa các bộ phận sẽ tăng lên, và áp lực liên tục sẽ làm tăng nguy cơ màu sắc chuyển giao. Hơn nữa, trong môi trường có nhiệt độ và độ ẩm cao, sự di chuyển của chất dẻo sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn, do đó màu sắc chuyển giao sẽ diễn ra nhanh hơn. Thời điểm mùa mưa hoặc mùa hè cần đặc biệt chú ý.

Sự khác biệt giữa màu sắc chuyển giao và các hiện tượng xuống cấp khác

Ngoài màu sắc chuyển giao, figure còn có một số hiện tượng xuống cấp khác, mỗi hiện tượng có nguyên nhân và biện pháp xử lý khác nhau. Ố vàng là do sự xuống cấp của vật liệu do tia UV hoặc nhiệt, dẫn đến việc toàn bộ bộ phận bị chuyển sang màu vàng. Trong khi màu sắc chuyển giao chỉ xảy ra ở những phần tiếp xúc cụ thể, ố vàng lại lan rộng ra toàn bộ bề mặt tiếp xúc.

Sự dính là hiện tượng mà chất dẻo trong vật liệu PVC thấm ra bề mặt, tạo cảm giác dính khi chạm vào. Màu sắc chuyển giao là sự thay đổi về mặt thị giác, trong khi sự dính có thể được xác định bằng cảm giác chạm. Tuy nhiên, do cùng một chất dẻo liên quan, màu sắc chuyển giao và sự dính có thể xảy ra đồng thời.

Sự bong tróc sơn là hiện tượng mà lớp sơn bị bong ra do va chạm vật lý hoặc ma sát. Màu sắc nền sẽ lộ ra, tạo ra vẻ ngoài khác với màu sắc chuyển giao. Màu sắc chuyển giao chỉ là sự bám dính của sắc tố trong khi sự bong tróc sơn là sự mất đi lớp sơn, đây là sự khác biệt lớn giữa hai hiện tượng này.

Cơ chế và nguyên nhân xảy ra màu sắc chuyển giao

Hiểu được cơ chế xảy ra màu sắc chuyển giao sẽ giúp bạn thiết lập các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Nguyên nhân chính của màu sắc chuyển giao là sự di chuyển của một loại phụ gia gọi là "chất dẻo". Chất dẻo là hóa chất được thêm vào để làm cho vật liệu PVC mềm và dễ định hình, nhưng chất dẻo này sẽ thấm ra bề mặt của vật liệu theo thời gian.

Hiện tượng này được gọi là "thấm" hoặc "di cư". Khi chất dẻo xuất hiện trên bề mặt, nó sẽ hòa tan sắc tố sơn của các bộ phận khác mà nó tiếp xúc, hoạt động như một phương tiện để di chuyển. Nói cách khác, chất dẻo trở thành "người vận chuyển sắc tố", chuyển màu từ các bộ phận có màu đậm sang các bộ phận có màu nhạt.

Figure làm từ PVC được sử dụng rộng rãi do chi phí sản xuất và dễ dàng định hình, nhưng hiện tượng thấm của chất dẻo là điều không thể tránh khỏi. Đặc biệt, ở những bộ phận chứa nhiều chất dẻo để tạo cảm giác mềm mại (như tóc, một phần của trang phục), hiện tượng thấm có xu hướng xảy ra dễ dàng hơn.

Trong môi trường có nhiệt độ cao và độ ẩm cao, sự di chuyển của chất dẻo sẽ được tăng tốc. Khi nhiệt độ cao, chuyển động của các phân tử trở nên năng động hơn, khiến cho chất dẻo dễ dàng di chuyển lên bề mặt hơn. Hơn nữa, khi các bộ phận bị áp lực lên nhau, diện tích tiếp xúc tăng lên và sự di chuyển của chất dẻo và phẩm màu được thúc đẩy.

Chất dẻo là gì? Vai trò và vấn đề

Chất dẻo (かそざい) là một chất hóa học được thêm vào nhựa để tạo độ linh hoạt. Nhựa PVC vốn là một vật liệu cứng, nhưng khi thêm chất dẻo, nó sẽ trở thành một vật liệu mềm và dễ chế biến hơn. Các bộ phận tóc và trang phục của mô hình có độ linh hoạt vừa phải là nhờ vào chất dẻo này.

Khi mô hình đã được sản xuất một thời gian, chất dẻo sẽ dần dần di chuyển từ bên trong vật liệu ra bề mặt. Đây là hiện tượng khuếch tán ở cấp độ phân tử, không thể ngăn chặn hoàn toàn. Chất dẻo xuất hiện trên bề mặt sẽ tạo thành một lớp màng dầu, và điều này cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng dính.

Việc chất dẻo xuất hiện trên bề mặt là một hiện tượng không thể tránh khỏi, nhưng vấn đề xảy ra khi chất dẻo này tiếp xúc với lớp sơn của các bộ phận khác. Chất dẻo có tính chất hòa tan các thành phần phẩm màu của sơn, do đó nó sẽ hấp thụ phẩm màu từ các bộ phận có màu đậm và vận chuyển đến các bộ phận có màu nhạt. Đây là cơ chế của việc chuyển màu.

Ba điều kiện thúc đẩy việc chuyển màu

Việc chuyển màu sẽ diễn ra nhanh chóng khi ba điều kiện sau đây được đáp ứng. Điều kiện đầu tiên là nhiệt độ cao. Khi nhiệt độ phòng vượt quá 28°C, chuyển động của các phân tử chất dẻo trở nên năng động hơn, và hiện tượng chảy ra sẽ được tăng tốc. Các phòng vào mùa hè hoặc phòng có hệ thống sưởi, cũng như những nơi có ánh nắng trực tiếp chiếu vào, đặc biệt nguy hiểm.

Điều kiện thứ hai là độ ẩm cao. Trong môi trường có độ ẩm trên 70%, vật liệu PVC sẽ hấp thụ độ ẩm và nở ra, khiến cho việc di chuyển của chất dẻo trở nên dễ dàng hơn. Thời điểm mùa mưa hoặc mùa hè có độ ẩm cao là thời điểm có nguy cơ chuyển màu cao nhất trong năm. Nếu không có biện pháp chống ẩm, chỉ trong vài tuần có thể xảy ra hiện tượng chuyển màu rõ rệt.

Điều kiện thứ ba là áp lực kéo dài. Khi các bộ phận tiếp xúc mạnh với nhau trong thời gian dài, diện tích tiếp xúc tăng lên và sự di chuyển của chất dẻo và phẩm màu được thúc đẩy. Ví dụ, trong trường hợp mô hình ở tư thế ngồi mà đùi và váy tiếp xúc chặt chẽ, hoặc tóc bị ép mạnh vào mặt, áp lực sẽ làm tăng tốc độ chuyển màu. Nếu giữ nguyên tư thế này trong hơn sáu tháng, xác suất xảy ra chuyển màu tại các điểm tiếp xúc sẽ cao hơn.

Năm phương pháp ngăn chặn chuyển màu

Để ngăn chặn chuyển màu, việc kết hợp nhiều biện pháp là hiệu quả. Dưới đây là năm phương pháp thực tiễn và đã được xác nhận hiệu quả.

Phương pháp ①: Bảo vệ bề mặt bằng sáp Renaissance

Sáp Renaissance là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn chuyển màu cho mô hình. Sáp này là một chất bảo vệ chuyên dụng được sử dụng để bảo vệ tác phẩm nghệ thuật tại Bảo tàng Anh, tạo ra một lớp màng bảo vệ mỏng trên bề mặt mô hình PVC.

Lợi ích lớn nhất của sáp Renaissance là có thể ngăn chặn vật lý sự chảy ra của chất dẻo. Lớp màng sáp bao phủ bề mặt các bộ phận, ngăn chặn chất dẻo xuất hiện trên bề mặt và đồng thời ngăn chặn sự di chuyển của phẩm màu từ các bộ phận khác. Hơn nữa, nó cũng có hiệu ứng chống UV, vì vậy cũng có hiệu quả trong việc ngăn ngừa tình trạng vàng.

Hiệu quả sau khi bôi kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm. Khi cảm thấy lớp màng sáp đã mỏng đi, có thể bôi lại để bảo vệ lâu dài. Đặc biệt, đối với các mô hình đắt tiền hoặc các mô hình có trang phục màu đen dễ bị chuyển màu, nên sử dụng ngay sau khi mua.

Tuy nhiên, khi bôi sáp, điều quan trọng là phải bôi mỏng và đều. Nếu bôi quá dày, có thể để lại vết trắng hoặc tạo ra sự không đồng đều. Ngoài ra, đối với các mô hình có lớp sơn không ổn định hoặc các bộ phận hoàn thiện mờ, hãy thử trên một phần không nổi bật trước khi sử dụng.

Quy trình bôi sáp Renaissance

Đầu tiên, lấy một lượng nhỏ sáp bằng bông gòn hoặc vải mềm. Không nên lấy quá nhiều một lần, chỉ cần khoảng kích thước hạt gạo là đủ. Tiếp theo, bôi mỏng và đều lên các phần mà bạn lo ngại về chuyển màu (như phần tiếp xúc giữa da và trang phục). Bằng cách bôi nhẹ nhàng theo hình tròn, bạn có thể bôi mà không bị không đồng đều.

Sau khi bôi, để nguyên trong khoảng 5 phút để sáp khô. Khi bề mặt trở nên mịn màng, đó là dấu hiệu hoàn thành quá trình khô. Cuối cùng, dùng một miếng vải mềm đã khô để nhẹ nhàng đánh bóng. Quá trình này sẽ loại bỏ sáp thừa và tạo ra độ bóng tự nhiên. Bí quyết là không chà xát mạnh, mà chỉ cần nhẹ nhàng vuốt.

Phương pháp ②: Chèn nhựa hoặc giấy nướng

Để tránh tiếp xúc trực tiếp giữa các bộ phận, phương pháp chèn một lớp nhựa mỏng hoặc giấy nướng giữa chúng cũng rất hiệu quả. Phương pháp này dễ thực hiện và chi phí thấp nhưng có hiệu quả phòng ngừa cao. Vật liệu sử dụng có thể là màng bọc thực phẩm, các tệp trong suốt được cắt nhỏ, hoặc giấy nướng (giấy nướng lò).

Lợi ích của vật liệu vinyl là có độ trong suốt cao và ít ảnh hưởng đến vẻ ngoài. Khi sử dụng file trong, hãy cắt nhỏ theo kích thước của các điểm tiếp xúc và kẹp giữa các mô hình hoặc giữa trang phục và phần da tiếp xúc. Để tránh nhăn, hãy kẹp càng phẳng càng tốt để giảm thiểu sự chú ý.

Giấy nướng có tính thoáng khí và cũng có khả năng hấp thụ chất hóa dẻo, do đó có những lợi ích khác biệt so với vinyl. Tuy nhiên, nhược điểm là màu trắng nên dễ thấy. Bạn nên tận dụng nó như một vách ngăn ở những góc nhìn không dễ thấy hoặc khi sắp xếp nhiều mô hình trong hộp.

Nên thay thế vinyl hoặc giấy đã kẹp mỗi 3 tháng một lần. Nếu sử dụng lâu dài, chất hóa dẻo có thể bám vào vinyl hoặc giấy có thể bị đổi màu. Kiểm tra tình trạng các điểm tiếp xúc khi thay thế cũng giúp phát hiện sớm sự chuyển màu.

Phương pháp ③: Cố định để các bộ phận không tiếp xúc

Nếu các bộ phận không tiếp xúc với nhau, thì sẽ không xảy ra hiện tượng chuyển màu. Sử dụng giá đỡ mô hình hoặc thanh acrylic để tạo khoảng cách vật lý giữa các phần có nguy cơ chuyển màu cao là một cách hiệu quả.

Cách đơn giản nhất là sử dụng giá đỡ đi kèm một cách hợp lý. Nhiều mô hình đi kèm với giá đỡ chuyên dụng, và việc sử dụng chúng sẽ hỗ trợ một phần cơ thể, giảm thiểu các điểm tiếp xúc. Đặc biệt, đối với các mô hình ở tư thế đứng một chân hoặc tư thế bay, giá đỡ sẽ giúp giảm thiểu tiếp xúc giữa trang phục và da.

Bạn cũng có thể sử dụng thanh acrylic hoặc các bộ phận trong suốt để giữ tóc cách xa mặt một chút. Bằng cách đặt thanh acrylic trong suốt phía sau tóc, bạn có thể ngăn tóc mái hoặc tóc bên chạm vào má. Nếu được sắp xếp một cách không dễ thấy, sẽ không có cảm giác khó chịu khi thưởng thức.

Khi trưng bày nhiều mô hình, hãy đảm bảo có khoảng cách đủ giữa các mô hình để chúng không tiếp xúc với nhau. Đặc biệt, khi bảo quản trong hộp, hãy sử dụng vật liệu đệm để đảm bảo các mô hình không chạm vào nhau.

Phương pháp ④: Thay đổi tư thế định kỳ

Đối với các mô hình có thể di chuyển, việc thay đổi tư thế mỗi 2-3 tháng sẽ giúp tránh áp lực lâu dài lên cùng một phần. Đối với các mô hình ở tư thế cố định, việc thay đổi góc độ hoặc điều chỉnh các điểm tiếp xúc trong khả năng có thể cũng rất hiệu quả.

Ví dụ, đối với mô hình ở tư thế ngồi, việc thay đổi định kỳ sang tư thế đứng hoặc chỉ cần dịch chuyển vị trí chân một chút cũng sẽ thay đổi bề mặt tiếp xúc. Nếu tóc chạm vào mặt, hãy điều chỉnh vị trí tóc để thay đổi các điểm tiếp xúc.

Cũng quan trọng để kiểm tra xem có dấu hiệu chuyển màu nào ở các điểm tiếp xúc vào thời điểm thay đổi tư thế. Nếu có sự thay đổi màu sắc nhẹ, bạn có thể phát hiện và xử lý sớm. Việc thay đổi tư thế định kỳ không chỉ giúp ngăn ngừa chuyển màu mà còn là cơ hội để thưởng thức mô hình với cảm giác mới mẻ.

Phương pháp ⑤: Tối ưu hóa môi trường bảo quản

Quản lý nhiệt độ và độ ẩm một cách hợp lý có thể giảm thiểu đáng kể hiện tượng rò rỉ chất hóa dẻo. Môi trường bảo quản lý tưởng là nhiệt độ từ 20-25℃ và độ ẩm dưới 50%. Duy trì điều kiện này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro chuyển màu.

Vào mùa hè, hãy sử dụng điều hòa không khí để giảm nhiệt độ phòng và kiểm soát độ ẩm bằng máy hút ẩm hoặc chất hút ẩm. Đặc biệt, trong mùa mưa, độ ẩm có thể vượt quá 80%, vì vậy cần có biện pháp hút ẩm tích cực. Nếu việc quản lý độ ẩm trong toàn bộ phòng trưng bày mô hình gặp khó khăn, chỉ cần đặt một chất hút ẩm nhỏ trong hộp mô hình cũng có hiệu quả.

Tránh những nơi có ánh nắng trực tiếp. Nếu trưng bày gần cửa sổ, có nguy cơ tăng nhiệt độ do ánh nắng mặt trời và ố vàng do tia UV. Nơi tối mát là lý tưởng, nhưng nếu bạn muốn thưởng thức, việc đặt trong hộp kính chống UV hoặc che ánh nắng bằng rèm cũng là những biện pháp hiệu quả.

Vào mùa đông, có thể quá khô, nhưng về vấn đề chuyển màu, khô hơn lại an toàn hơn. Tuy nhiên, độ khô cực đoan có thể gây ra sự xuống cấp khác (như bụi bám do tĩnh điện), vì vậy giữ độ ẩm từ 40-50% là cân bằng tốt.

Phương pháp loại bỏ khi xảy ra chuyển màu

Dù bạn có phòng ngừa đến đâu, vẫn có thể xảy ra hiện tượng chuyển màu. Nếu phát hiện chuyển màu, việc xử lý sớm sẽ tăng khả năng loại bỏ. Tùy thuộc vào mức độ chuyển màu, hãy chọn phương pháp loại bỏ phù hợp.

Chuyển màu nhẹ: Loại bỏ bằng cục tẩy

Nếu phát hiện chuyển màu nhẹ mới xảy ra, thường có thể loại bỏ bằng cục tẩy nhựa. Bạn có thể sử dụng các cục tẩy nhựa thông dụng như MONO hoặc AIN có thể mua tại cửa hàng văn phòng phẩm. Hãy chọn cục tẩy không màu trắng, không có màu sắc.

Khi sử dụng cục tẩy, điều quan trọng nhất là không được dùng quá nhiều lực. Nếu chà mạnh, bạn có thể làm tróc cả lớp sơn hoặc làm xước bề mặt. Hãy nhẹ nhàng chạm cục tẩy vào phần bị dính màu và chà theo một hướng. Khi cặn của cục tẩy tích tụ, hãy thường xuyên gạt bỏ trong khi tiếp tục công việc.

Nếu sau vài lần chà mà màu dính đã nhạt đi, đó là phần màu có thể loại bỏ bằng cục tẩy. Ngược lại, nếu chà nhiều lần mà không có sự thay đổi, có thể sắc tố đã thấm sâu, vì vậy cần thử phương pháp khác. Sau khi loại bỏ, hãy lau bề mặt bằng một miếng vải mềm khô để loại bỏ hoàn toàn thành phần của cục tẩy.

Cách sử dụng cục tẩy đúng cách

Chuẩn bị một cục tẩy sạch. Nếu sử dụng cục tẩy bẩn, nó có thể gây ra tình trạng dính bẩn ngược lại, vì vậy hãy dùng dao cắt để gọt bề mặt và tạo ra mặt mới.

Hãy nhẹ nhàng chạm cục tẩy vào phần bị dính màu và chà theo một hướng. Thay vì chà theo hình tròn, hãy chà theo chuyển động thẳng để từ từ loại bỏ màu. Khi cặn của cục tẩy tích tụ, hãy nhẹ nhàng gạt bỏ bằng bàn chải hoặc máy thổi. Nếu tiếp tục chà khi còn cặn, cặn có thể hoạt động như chất mài mòn và làm xước bề mặt.

Màu dính mức độ trung bình: Sử dụng chất tẩy chuyên dụng

Đối với màu dính mức độ trung bình không thể loại bỏ bằng cục tẩy, chất tẩy dành cho mô hình là hiệu quả. Bạn có thể sử dụng các sản phẩm trong dòng mỹ phẩm Tamiya hoặc dung dịch pha loãng Mr. Color của GSI Creos, nhưng cần cẩn thận khi sử dụng.

Những chất tẩy này chứa thành phần có khả năng hòa tan sơn, vì vậy nếu sử dụng quá nhiều, có nguy cơ làm tan cả lớp sơn gốc. Hãy thấm một lượng rất nhỏ vào đầu bông và nhẹ nhàng áp vào phần bị dính màu. Không chà, mà hãy hình dung như đang gõ nhẹ để làm nổi sắc tố.

Khi màu dính đã nhạt đi, hãy ngay lập tức ngừng sử dụng chất tẩy và lau bằng vải khô. Quan trọng là không cố gắng loại bỏ hoàn toàn trong một lần, mà hãy tiến hành từ từ trong khi theo dõi tình hình. Thử nghiệm ở những phần không nổi bật trước khi sử dụng ở những phần nổi bật sẽ an toàn hơn.

Khi sử dụng chất tẩy chuyên dụng, hãy đảm bảo thông gió tốt và tránh làm việc trong thời gian dài. Do thành phần có tính bay hơi, việc sử dụng trong không gian kín có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.

Màu dính mức độ nặng: Thử bọt melamine hoặc nước baking soda

Nếu sắc tố đã thấm sâu do để lâu, bạn có thể thử bọt melamine hoặc nước baking soda. Tuy nhiên, những phương pháp này có nguy cơ cao làm bong lớp sơn, vì vậy hãy coi đây là phương án cuối cùng.

Bọt melamine (như Gekiochi-kun) loại bỏ màu dính bằng tác dụng mài vật lý. Hãy làm ướt bọt bằng nước, vắt khô và nhẹ nhàng chà vào phần bị dính màu. Bọt melamine có sức mài mòn mạnh, vì vậy chỉ cần chà vài lần cũng có hiệu quả, nhưng cũng có nguy cơ làm bong lớp sơn.

Cũng có thể sử dụng nước baking soda. Hãy pha một thìa cà phê baking soda vào 200ml nước để tạo thành dung dịch, thấm vào vải mềm và lau phần bị dính màu. Tính kiềm yếu của baking soda có tác dụng làm nổi sắc tố dầu, nhưng cũng không hoàn toàn không ảnh hưởng đến lớp sơn.

Trước khi thử những phương pháp này, hãy chắc chắn kiểm tra ở những phần không nổi bật. Tùy thuộc vào tình trạng sơn và chất liệu của mô hình, có thể có trường hợp loại bỏ được, nhưng cũng có thể làm tình hình tồi tệ hơn. Đối với những mô hình đắt tiền hoặc bộ sưu tập quý giá, hãy cân nhắc tham khảo ý kiến của các chuyên gia phục hồi.

Những hành động không nên làm

Có những hành động không nên làm khi cố gắng loại bỏ màu dính, có thể làm tình hình tồi tệ hơn. Điều không nên làm nhất là sử dụng rượu (ethanol). Rượu có tác dụng hòa tan sơn rất mạnh, không chỉ làm bong màu dính mà còn làm bong cả lớp sơn gốc.

Cũng không được chà mạnh. Nếu chà quá mạnh, có thể làm xước bề mặt hoặc làm bong lớp sơn. Tránh sử dụng bọt mài hoặc bàn chải cứng. Việc đổ nước sôi hoặc sử dụng máy sấy để thổi gió nóng cũng có nguy cơ làm biến dạng vật liệu PVC, vì vậy không nên làm.

Cũng nên tránh sử dụng dung môi hoặc chất tẩy trực tiếp. Những chất này có thể hòa tan không chỉ lớp sơn mà còn cả vật liệu PVC. Dung dịch tẩy sơn (acetone) cũng tương tự nguy hiểm. Trên internet có nhiều phương pháp loại bỏ khác nhau được giới thiệu, nhưng không nên thử những phương pháp mà độ an toàn chưa được xác nhận.

Lịch bảo trì để ngăn ngừa màu dính

Để ngăn ngừa màu dính hiệu quả, việc bảo trì định kỳ là rất quan trọng. Từ việc kiểm tra hàng ngày đến các biện pháp theo mùa, thực hiện một cách có kế hoạch sẽ giúp giữ cho mô hình quý giá của bạn luôn đẹp trong thời gian dài.

Danh sách kiểm tra hàng tháng

Mỗi tháng một lần, hãy kiểm tra bằng mắt các điểm tiếp xúc của mô hình. Đặc biệt chú ý kiểm tra các ranh giới giữa trang phục và da, cũng như các điểm tiếp xúc giữa tóc và mặt, nơi dễ xảy ra hiện tượng chuyển màu. Nếu có sự thay đổi màu sắc nhẹ, việc sử dụng kính lúp sẽ giúp phát hiện dễ dàng hơn.

Các dấu hiệu ban đầu của hiện tượng chuyển màu xuất hiện dưới dạng sự thay đổi màu sắc nhẹ. Ngay cả khi chỉ có sự thay đổi nhỏ như "cảm thấy có vẻ tối hơn một chút" cũng cần được xử lý sớm, vì nếu để lâu có thể trở nên đậm hơn. Ở giai đoạn này, thường có thể dễ dàng loại bỏ bằng cục tẩy.

Việc kiểm tra môi trường bảo quản cũng được bao gồm trong kiểm tra hàng tháng. Sử dụng nhiệt kế và độ ẩm kế để đo nhiệt độ và độ ẩm trong phòng, và xác nhận xem có nằm trong khoảng lý tưởng (nhiệt độ 20-25℃, độ ẩm dưới 50%) hay không. Nếu nằm ngoài khoảng này, hãy điều chỉnh bằng máy điều hòa không khí hoặc máy hút ẩm. Nếu sử dụng chất hút ẩm, hãy kiểm tra lượng hút ẩm và thay thế khi cần thiết.

Điểm chú ý theo mùa

Rủi ro chuyển màu thay đổi lớn theo mùa. Trong mùa mưa (tháng 5-7), độ ẩm tăng cao đột ngột, vì vậy cần tăng cường các biện pháp hút ẩm. Hãy đặt chất hút ẩm với lượng gấp đôi bình thường hoặc để máy hút ẩm hoạt động 24 giờ để giữ độ ẩm dưới 50%. Trong thời gian này, việc kiểm tra hàng tuần là lý tưởng.

Mùa hè (tháng 7-9) cần chú ý cả nhiệt độ cao và độ ẩm cao. Giữ nhiệt độ trong phòng dưới 25℃ bằng máy điều hòa không khí là hiệu quả nhất. Đặc biệt, các mô hình được trưng bày ở những nơi dễ tích nhiệt như gần cửa sổ hoặc trên gác mái, có nguy cơ chuyển màu nhanh hơn, vì vậy cần chú ý. Nếu có thể, hãy di chuyển chúng đến nơi mát mẻ trong suốt mùa hè.

Mùa đông (tháng 12-2) có nguy cơ chuyển màu tương đối thấp, mặc dù cần chú ý đến sự khô do sưởi ấm. Tuy nhiên, nếu trưng bày gần thiết bị sưởi, nhiệt độ có thể tăng cục bộ, vì vậy hãy đặt chúng xa lò sưởi hoặc bếp. Mùa xuân và mùa thu có khí hậu tương đối ổn định, nhưng vào những ngày có biến động nhiệt độ lớn, hãy thông gió và thay đổi không khí trong tủ trưng bày để ngăn ngừa độ ẩm tích tụ.

Tóm tắt: Ngăn ngừa chuyển màu và giữ cho mô hình luôn đẹp

Hiện tượng chuyển màu của mô hình là hiện tượng mà sắc tố di chuyển thông qua chất dẻo. Nó được tăng tốc bởi môi trường có nhiệt độ cao và độ ẩm cao hoặc áp lực kéo dài, vì vậy việc duy trì môi trường bảo quản thích hợp là rất quan trọng. Điều kiện bảo quản lý tưởng là nhiệt độ 20-25℃, độ ẩm dưới 50%, đặc biệt trong mùa mưa và mùa hè cần có các biện pháp hút ẩm tích cực.

Các biện pháp phòng ngừa bao gồm năm cách tiếp cận kết hợp: bảo vệ bề mặt bằng sáp Renaissance, sử dụng nhựa hoặc giấy nướng để ngăn cách, phương pháp cố định để tránh tiếp xúc giữa các bộ phận, thay đổi tư thế định kỳ, và tối ưu hóa môi trường bảo quản, giúp giảm đáng kể rủi ro chuyển màu. Đặc biệt, sáp Renaissance là một chất bảo vệ đáng tin cậy được sử dụng tại Bảo tàng Anh, không chỉ ngăn ngừa chuyển màu mà còn có tác dụng chống UV, vì vậy rất được khuyến nghị cho các mô hình đắt tiền.

Trong trường hợp xảy ra chuyển màu, nếu phát hiện sớm, thường có thể loại bỏ bằng cục tẩy. Nếu để lâu, việc loại bỏ sẽ trở nên khó khăn, vì vậy hãy tạo thói quen kiểm tra định kỳ mỗi tháng một lần. Đối với chuyển màu từ trung bình đến nặng, có thể sử dụng chất tẩy rửa chuyên dụng hoặc bọt melamin, nhưng cần sử dụng cẩn thận vì có nguy cơ làm hỏng lớp sơn.

Để biết thêm thông tin toàn diện về cách bảo trì mô hình, biện pháp chống vàng, biện pháp chống bụi, v.v., hãy xem "Hướng dẫn bảo trì mô hình hoàn chỉnh｜Giải thích chi tiết từ biện pháp chống vàng, chuyển màu, chống bụi đến phương pháp bảo quản". Với kiến thức đúng đắn và việc chăm sóc định kỳ, hãy giữ cho mô hình quý giá của bạn luôn đẹp.