タミヤの歴史｜木製模型から世界トップのプラモデルブランドへの軌跡
Khi nhắc tới mô hình nhựa và Mini 4WD, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến thương hiệu “Tamiya”. Từ khi thành lập vào năm 1946 đến nay gần 80 năm, Tamiya bắt đầu như một nhà sản xuất mô hình gỗ và đã phát triển trở thành thương hiệu mô hình nhựa tiêu biểu của Nhật Bản được nhiều người yêu thích trên khắp thế giới.
Bài viết này sẽ nhìn lại lịch sử Tamiya từ thời kỳ sáng lập đến hiện tại, giới thiệu hành trình phát triển để trở thành thương hiệu mô hình nhựa hàng đầu thế giới. Từ niềm đam mê và tinh thần thử thách của người sáng lập, các bước ngoặt theo từng thời đại, cho đến tinh thần chế tạo vẫn được gìn giữ đến ngày nay — thông qua lịch sử Tamiya bạn sẽ hiểu hơn về sự phát triển của văn hóa mô hình tại Nhật Bản.
タミヤとは｜世界が認めるプラモデルブランドの魅力
Tamiya (田宮模型) là một nhà sản xuất mô hình có trụ sở tại thành phố Shizuoka, tỉnh Shizuoka. Công ty phát triển nhiều dòng sản phẩm đa dạng như mô hình tỉ lệ chính xác, Mini 4WD rất được trẻ em yêu thích, và xe điều khiển từ xa (RC) chuyên nghiệp.
Đặc trưng lớn nhất của sản phẩm Tamiya là độ chính xác được tái hiện đến từng chi tiết và thiết kế dễ lắp ráp cho cả người mới bắt đầu. Ở các mô hình xe tăng và máy bay chiến đấu, Tamiya tiến hành nghiên cứu thực tế, tái hiện trung thực đến từng đinh tán, điều này được các người chơi mô hình trên toàn thế giới đánh giá cao như “chất lượng Tamiya”. Ngoài ra, hướng dẫn lắp ráp rõ ràng cũng được nhiều người khen ngợi, trở thành cánh cửa để người mới làm quen với niềm vui sáng tạo khi lắp ráp mô hình.
Sức mạnh thương hiệu của Tamiya trong ngành hobby là rất lớn, đến mức thường có câu “nói đến mô hình là nói đến Tamiya”; độ nhận diện thương hiệu cao không chỉ trong nước mà còn ở nước ngoài.
タミヤの創業と歩み｜1946年から続く挑戦の歴史
Lịch sử Tamiya bắt đầu khi người sáng lập Tanigami Yoshio (田宮義雄) khởi nghiệp vào năm 1946 tại tỉnh Shizuoka dưới tên "Tamiya Shōji" và bắt đầu kinh doanh chế biến gỗ. Ban đầu làm nghề gia công gỗ, công ty đã tận dụng kỹ thuật đó để chuyển sang sản xuất mô hình gỗ.
Quá trình phát triển của Tamiya có thể chia thành hai giai đoạn lớn. Giai đoạn đầu là thời kỳ sáng lập từ 1946 đến những năm 1960 khi công ty là nhà sản xuất mô hình gỗ; giai đoạn thứ hai bắt đầu từ những năm 1970 với việc chuyển sang mô hình nhựa và mở rộng toàn cầu. Ở mỗi thời kỳ, Tamiya luôn tiếp tục thử thách mới và mang lại những đổi mới cho ngành mô hình.
Sau gần 80 năm kể từ khi thành lập, Tamiya đã linh hoạt ứng phó với những thay đổi của thời đại trong khi vẫn giữ vững triết lý "mô hình chính xác và dễ làm". Từ thời kỳ phục hồi sau chiến tranh, thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao, bong bóng kinh tế cho tới thời Heisei và Reiwa, Tamiya luôn đáp ứng kỳ vọng của người hâm mộ mô hình và tiếp tục đem lại những giá trị mới.
1946年〜1960年代｜木製模型メーカーとしての原点
Vào năm 1946, ngay sau chiến tranh, Tanigami Yoshio đã bắt đầu sản xuất mô hình gỗ bằng cách tận dụng kỹ thuật chế biến gỗ. Khi đó giải trí còn hạn chế, các mô hình thuyền buồm và máy bay bằng gỗ là đồ chơi quý giá đối với trẻ em.
Trong giai đoạn này, Tamiya đã lần lượt phát hành các mô hình gỗ có độ chính xác cao và dễ lắp ráp, nhờ thế dần được đánh giá cao trên thị trường nội địa. Tuy nhiên, khi bước vào những năm 1960, sự phổ biến của vật liệu nhựa đã khiến ngành mô hình bước vào một giai đoạn chuyển đổi lớn.
Chi tiết về lịch sử thời kỳ sáng lập và quá trình chuyển từ mô hình gỗ sang mô hình nhựa được giải thích kỹ hơn tại Lịch sử thời kỳ sáng lập của Tamiya｜Khởi nguyên và thử thách với tư cách nhà sản xuất mô hình gỗ (1946〜1960s).
1970年代〜現在｜プラモデル黄金期とグローバル展開
Bước sang những năm 1970, Tamiya chính thức chuyển hướng sản xuất sang mô hình nhựa. Công ty giành được tiếng tăm toàn cầu với các mô hình quân sự tỉ lệ 1/35, và cụm từ "chất lượng Tamiya" đã trở nên phổ biến trong cộng đồng người chơi mô hình.
Vào những năm 1980, Tamiya cho ra đời "Mini 4WD" và tạo nên một làn sóng sôi động trong giới trẻ. Đồng thời, trong lĩnh vực xe RC (điều khiển từ xa), Tamiya tiếp tục đổi mới công nghệ và phát triển nhiều sản phẩm từ thi đấu đến giải trí. Hiện nay sản phẩm của Tamiya được bán ở hơn 100 quốc gia, và logo "TAMIYA" đã trở thành biểu tượng thương hiệu được công nhận bởi người yêu hobby trên toàn thế giới.
Chi tiết về thời kỳ vàng của mô hình nhựa cũng như lịch sử Mini 4WD và xe RC được giới thiệu kỹ hơn tại Thời kỳ vàng của mô hình Tamiya｜Từ Mini 4WD và RC đến thương hiệu toàn cầu (1970s〜hiện nay).
タミヤの主要製品カテゴリー｜世界を魅了したラインナップ
Sản phẩm do Tamiya sản xuất rất đa dạng, nhưng chủ yếu được xây dựng trên ba trụ cột là "mô hình tỉ lệ (scale model)", "Mini 4WD" và "xe RC", cùng các sản phẩm phụ trợ đi kèm. Ở từng hạng mục, Tamiya đã tạo ra những sản phẩm dẫn đầu ngành và thu hút đông đảo người hâm mộ.
Dưới đây là tổng quan về các danh mục sản phẩm chính của Tamiya. Khi hiểu được sức hút và đặc trưng của từng dòng sản phẩm, bạn sẽ thấy lý do vì sao Tamiya được yêu thích trên toàn thế giới.
スケールモデル｜精密な戦車・戦闘機プラモデル
Mô hình tỉ lệ của Tamiya là những mô hình nhựa thu nhỏ chính xác của thực tế. Đặc biệt các mô hình xe tăng tỉ lệ 1/35 và mô hình máy bay tỉ lệ 1/48 hay 1/32 được cộng đồng người làm mô hình trên thế giới đánh giá rất cao.
Những tác phẩm tiêu biểu gồm xe tăng Tiger I của Đức, xe tăng M4 Sherman của Mỹ, các chiến đấu cơ danh tiếng như Zero hay Spitfire. Những mô hình này được nghiên cứu thực tế kỹ lưỡng và tái hiện chi tiết đến từng bộ phận. Thiết kế vừa dễ lắp vừa tinh xảo đã thu hút nhiều đối tượng, từ người mới đến người chơi kỳ cựu.
ミニ四駆｜世代を超えて愛されるホビー
Mini 4WD ra mắt vào năm 1982 là những chiếc xe đua kích thước nhỏ chạy bằng hai pin AA. Từ cuối những năm 1980 đến thập niên 1990 là làn sóng đầu tiên, thập niên 2000 chứng kiến làn sóng thứ hai, và đến nay Mini 4WD vẫn giữ được sức hút ổn định.
Sức hấp dẫn của Mini 4WD nằm ở việc dễ dàng độ và tùy chỉnh. Bằng cách kết hợp các bộ phận phong phú như động cơ, bánh, bánh răng, con lăn... người chơi có thể tạo ra chiếc xe độc đáo của riêng mình. Tại các giải đua "Mini 4WD Japan Cup" tổ chức trên toàn quốc, người lớn và trẻ em cùng tham gia tranh tài, tạo nên một cộng đồng vượt qua các thế hệ.
RCカー｜本格的なラジコンカーの世界
Xe RC của Tamiya tự hào về hiệu suất lái thực thụ. Kể từ chiếc xe RC đầu tiên ra mắt năm 1976, Tamiya đã phát triển sản phẩm trên nhiều thể loại như xe đường đua (on-road), xe địa hình (off-road), xe drift, v.v.
Xe RC của Tamiya không chỉ là đồ chơi đơn thuần mà là những cỗ máy chính xác mô phỏng cơ cấu chuyển động của ôtô thực tế. Khi lắp ráp và tìm hiểu về hệ thống treo, vi sai, hệ truyền động, người học còn có thể nắm được cơ sở của kỹ thuật ôtô. Ở các giải vô địch thế giới RC, nhiều tay đua hàng đầu sử dụng khung sườn (chassis) của Tamiya, khẳng định năng lực của sản phẩm trong thi đấu chuyên nghiệp.
その他の製品｜工具・塗料・教育キット
Tamiya không chỉ cung cấp thân mô hình mà còn phong phú các sản phẩm phụ trợ. Tamiya Color (sơn dành cho mô hình) được biết đến với dải màu đa dạng và độ lên màu tốt, được nhiều người làm mô hình chuyên nghiệp ưa dùng. Các dụng cụ như kìm cắt chính xác, nhíp, giũa... cũng có chất lượng cao, là những vật dụng không thể thiếu khi chế tạo mô hình.
Gần đây công ty cũng chú trọng vào lĩnh vực giáo dục với các dòng sản phẩm như “Seri thủ công vui nhộn” và “Bộ lắp ráp robot lập trình cam”, nhằm khơi dậy sự quan tâm của trẻ em đối với khoa học và công nghệ. Những vật liệu dạy học này được ứng dụng trong nhà trường, góp phần truyền đạt niềm vui sáng tạo tới thế hệ kế tiếp.
タミヤのものづくり精神｜品質と細部へのこだわり
Lý do khiến Tamiya được yêu mến trên toàn thế giới trong nhiều năm là tinh thần làm sản phẩm không khoan nhượng. Từ khi thành lập, công ty luôn theo đuổi triết lý "cung cấp mô hình chính xác và dễ làm".
Trong phát triển sản phẩm, Tamiya không thể thiếu việc nghiên cứu thực tế. Khi làm mô hình xe tăng hay máy bay, công ty tiến hành khảo sát tỉ mỉ các hiện vật còn tồn tại và tài liệu bảo tàng để tái hiện càng chính xác càng tốt. Hướng dẫn lắp ráp cũng được soạn thảo kỹ lưỡng đến từng chi tiết, được minh họa để người đọc có thể hiểu các bước chỉ bằng hình vẽ. Sự chú trọng vào "dễ hiểu" này tạo ra môi trường để người mới bắt đầu có thể an tâm thưởng thức việc lắp ráp mô hình.
Hơn nữa, Tamiya đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về quản lý chất lượng. Từ độ chính xác của chi tiết, khả năng lắp ráp đến độ bền, công ty duy trì mức độ cao trên mọi phương diện để thiết lập hình ảnh thương hiệu "chất lượng Tamiya". Chính thái độ nghiêm túc đối với việc chế tạo đã là yếu tố quyết định giúp Tamiya giành được niềm tin của người hâm mộ mô hình trong gần 80 năm qua.
まとめ｜タミヤの歴史が教えてくれること
Lịch sử Tamiya chính là hành trình từ nhà sản xuất mô hình gỗ thành lập năm 1946 tới thương hiệu mô hình nhựa hàng đầu thế giới. Trong khi linh hoạt thích ứng với thay đổi của thời đại, Tamiya vẫn kiên trì giữ vững triết lý "mô hình chính xác và dễ làm".
Từ chuyển đổi từ mô hình gỗ sang mô hình nhựa, sự ghi nhận toàn cầu với mô hình xe tăng và máy bay, việc khởi tạo làn sóng Mini 4WD, đến đổi mới công nghệ xe RC — Tamiya luôn là người dẫn dắt ngành mô hình. Ngày nay công ty vẫn kết hợp công nghệ mới với truyền thống chế tạo để tiếp tục mang giấc mơ tới thế hệ người yêu hobby tiếp theo.
Tìm hiểu lịch sử Tamiya cũng là tái nhận thức về vẻ đẹp của văn hoá chế tạo của Nhật Bản: sự chú trọng đến chi tiết, thái độ không khoan nhượng với chất lượng, và tinh thần đặt niềm vui của người dùng lên hàng đầu — những giá trị không chỉ thuộc về Tamiya mà còn là tinh thần chung của ngành chế tạo Nhật Bản. Trong tương lai Tamiya sẽ tiếp tục đem lại cảm xúc và niềm vui cho người hâm mộ mô hình trên toàn thế giới.
